Sefydliad y Merched

Cefndir                                                                                                                                                                                                    Dechreuodd mudiad Sefydliad y Merched yng Nghanada ym 1897.  Ym 1915 sefydlwyd Ffederasiwn Cenedlaethol Sefydliadau y Merched (NFWI) ym Mhrydain, yn wreiddiol fel rhan o’r Gymdeithas Sefydliad Amaethyddol (AOS).  Roedd y Sefydliad cyntaf yn Llanfairpwll, Ynys Môn.  Mae Sefydliadau Unigol yn hunan-lywodraethol ac yn cael eu grwpio i ffederasiynau sirol sy’n ffurfio NFWI gyda’i gilydd.  Mae’r WI yn annog menywod i gymryd rhan mewn bywyd cymunedol, prosiectau diwylliannol ac ymgyrchoedd cyhoeddus.  Ffurfiwyd Ffederasiwn Sefydliadau Merched Ynys Môn yn 1930 a daeth yn ffederasiwn Gwynedd – Ynys Môn o 1974.
                                                                                                                                                                                                               Cangen Lleol                                                                                                                                                                              Cynhaliwyd cyfarfod cyntaf y WI yn Llangain ar 21 Hydref 1947 yn yr ysgol.  Y Llywydd oedd Mrs Harries o Pilroath.  Ym 1969, gwnaed baner gan Mrs Margaret Bowen o Avoca, Heol Smyrna.  Ar gyfer dathliadau’r Jiwbilî yn y Sir yn 1986, gofynnwyd i Mrs Marilyn Davies o Brynderwen a Mrs Jean Davies o Coedlan Coedmor ddylunio lliain bwrdd a oedd hefyd yn dathlu 40 mlynedd ers y Sefydliad yn Llangain.  Defnyddir y brethyn brodwaith llaw hardd a’r faner yn falch ar achlysuron arbennig.                                                                                                                                                                                                                        Ar y 21 Hydref 1997, croesawodd y Llywydd, Mrs Vina Williams, Cnwc y Deri, Heol Smyrna, aelodau i’r neuadd i ddathlu 50 mlynedd ers y Sefydliad.  Yn ystod y noson, cafodd cacen wych a wnaed gan Mrs Diane Davies o Garreglwyd ei thorri gan aelodau’r sylfaenydd Mrs Dilys Davies, o Penhen gynt a Mrs Lizzie Thomas o Tŷ Canol.                                                                                                                                                                                                                                             Mae’r gangen lleol yn parhau i chwarae rhan weithredol mewn gweithgareddau y pentref a dathlodd ei phenblwydd yn 70 yn 2017.                                                                                                                                                                                                                                             Cysylltiadau  –  Llywydd – Glenys Williams, Golwg y Mor (ger Clomendy), Llangain.  T :  241 154.                            Ysgrifennydd – Meryl Richards.  T :  232  616.                                                                                                                                                                                                             

This page is also available in: English